Basenji in huis: karakter, gedrag en feitjes

Een basenji is een kleine, lichte jachthond uit Centraal-Afrika die niet blaft, maar wel jodelt. Hij is slim, zelfstandig en schoon als een kat, en hij heeft een eigen wil die je serieus moet nemen.

Feitjes op een rij

  • Herkomst: Centraal-Afrika, onder meer het regenwoud van Congo (FCI-groep 5, oertype)
  • Schofthoogte: ideaal reu 43 cm, teef 40 cm
  • Gewicht: ideaal reu 11 kilo, teef 9,5 kilo
  • Levensverwachting: circa 12 tot 14 jaar
  • Vacht en verzorging: kort, fijn en glanzend; eens per week borstelen en nagels bijhouden is genoeg
  • Energieniveau: hoog, met korte explosieve momenten

Karakter en gedrag van de basenji

De FCI-rasstandaard omschrijft de basenji als intelligent, zelfstandig, maar aanhankelijk en alert, en wat gereserveerd naar vreemden. Hij werd in Afrika gebruikt om wild in de netten van jagers te drijven, vaak buiten het zicht van de jager. Een hond die zelf beslissingen neemt in dicht bos, wacht niet op jouw commando. Dat zie je terug in huis.

Gedrag Wat je kunt verwachten
Blaffen Blaft niet, maar is niet stom: hij jodelt, kraait, gromt en kan flink jammeren
Jachtinstinct Sterk, op zicht en op geur. Op het spoor van een konijn of eekhoorn vergeet hij alles om zich heen
Loslopen Liever niet buiten een stevige omheining. Veel basenji's zijn echte ontsnappers
Waakzaamheid Alert en gereserveerd naar vreemden, maar geen bewaker
Aanhankelijkheid Hecht zich vaak sterk aan één of twee mensen in het gezin
Alleen zijn Een verveelde basenji zoekt zelf vermaak, en dat is niet altijd wat jij leuk vindt

Met kinderen kan het goed gaan als ze rustig met hem omgaan en hij zich kan terugtrekken. Met katten en kleine huisdieren is voorzichtigheid nodig, door zijn jachtinstinct. Een basenji die met een kat is opgegroeid, kan die vaak wel accepteren, maar knaagdieren en vogels blijven een risico.

Leuke feitjes over de basenji

  • Geen blaf, wel een jodel. Door de vorm van zijn strottenhoofd kan een basenji niet blaffen. De FCI noemt zijn geluid een mengeling van gegrinnik en gejodel.
  • Schoon als een kat. Basenji's wassen zichzelf zoals een kat dat doet. Daardoor hebben ze nauwelijks een hondengeur.
  • Één keer per jaar loops. Een basenjiteef wordt meestal maar één keer per jaar loops, net als wilde hondachtigen. Bij de meeste rassen is dat twee keer per jaar.
  • Bellen om de nek. Omdat hij geen geluid maakt tijdens het jagen, hingen jagers in Afrika bellen om zijn nek. Zo wisten ze waar hun hond was.
  • Een moeizame start in Europa. De eerste basenji's die in 1895 naar Engeland kwamen, overleden aan hondenziekte. Pas eind jaren dertig lukte het om het ras daar op te bouwen.
  • Gerimpeld voorhoofd en een krulstaart. Spitst hij zijn oren, dan verschijnen er fijne rimpels op zijn voorhoofd. Zijn staart draagt hij strak gekruld over de rug.

Opvoeding en beweging

Een basenji wil elke dag wandelen en spelen, en het liefst ook een paar keer per week rennen in een goed omheind gebied. Hij is bovendien erg geschikt voor coursing, waarbij hij achter een kunstprooi aan mag. Zo leeft hij zijn jachtinstinct uit op een veilige manier.

Opvoeden vraagt geduld. Hij is slim en leert snel, maar vraagt zich bij elk commando af wat het hem oplevert. Korte trainingen met iets lekkers werken veel beter dan herhalen of streng zijn. De valkuilen: een te laag hek, een open deur, en een basenji die zich verveelt en zelf aan de slag gaat met je meubels.

Bekende erfelijke aandoeningen bij dit ras zijn het syndroom van Fanconi, een nierziekte waarvoor een DNA-test bestaat, en progressieve retina-atrofie, een oogaandoening. Vraag de fokker naar de testuitslagen van de ouders en overleg bij klachten met je dierenarts.

Speelgoed dat past bij de basenji

Een basenji wil zelf iets uitzoeken. Speelgoed waarbij hij moet nadenken en werken voor zijn beloning past dus het best.

Puzzelen. De Nina Ottosson Dog Brick heeft schuifjes en klepjes waaronder je snoepjes verstopt. Een slimme basenji heeft de eerste stap vaak snel door, en dan maak je het moeilijker.

Nina Ottosson Dog Brick

Tip van Joep: laat je basenji de puzzel eerst een paar keer makkelijk oplossen en geef hem daarna pas de moeilijke stap. Zo blijft hij gemotiveerd en geeft hij niet op.

Werken voor zijn eten. De Kong Wobbler vul je met een deel van zijn brokken. Hij moet hem omstoten om er iets uit te krijgen, wat goed past bij een hond die graag zelf jaagt.

Schuiven en zoeken. Met de Nina Ottosson Challenge Slider heb je een tweede puzzel om af te wisselen, zodat het niet saai wordt.

Snacks en voeding voor een basenji

Een basenji is klein en licht, dus een paar snacks extra tellen snel mee. Reken snacks altijd mee in de dagportie (zo reken je dat uit). Gebruik voor training kleine stukjes, bijvoorbeeld van buffellong: licht en zacht, en makkelijk te breken.

Voor een rustmoment werkt een lange kauwer goed. Kophuid is stevig maar buigzaam en houdt hem een tijd bezig. Liever iets kleiners? Dan zijn konijnenoren een lichte optie. Geef een kauwsnack bij voorkeur als jij in de buurt bent.

Buffellong

Tip van Joep: bewaar je beste snack voor het terugroepen in een omheind veld. Bij een basenji moet de beloning beter zijn dan het konijn dat hij net heeft geroken.

Weet je nog niet wat je basenji lekker vindt? Begin dan met de Pawty Mix: circa 100 natuurlijke snacks, zonder kip, rund of granen. Een mix van hard, zacht en taai, dus je ontdekt vanzelf wat hij kiest.

Heb je een basenjipup? Voor pups is er het Puppy Pakket: circa 100 natuurlijke snacks die niet te hard en niet te groot zijn, zonder kip, rund of granen.

Veelgestelde vragen

Kan een basenji blaffen?

Een basenji kan niet blaffen door de vorm van zijn strottenhoofd. Hij is wel niet stom: hij maakt een jodelend geluid, kraait, gromt en kan flink jammeren.

Wat voor karakter heeft een basenji?

Het karakter van een basenji is slim, zelfstandig, alert en aanhankelijk naar zijn eigen mensen. Naar vreemden is hij gereserveerd, en hij heeft een sterk jachtinstinct en een eigen wil.

Hoe groot wordt een basenji?

Een basenji reu is idealiter 43 cm hoog en weegt circa 11 kilo. Een teef is idealiter 40 cm en weegt circa 9,5 kilo. Het is een kleine, lichte hond.

Is een basenji hypoallergeen?

Een basenji is niet hypoallergeen: geen enkele hond is dat volledig. Hij heeft wel een korte vacht, verliest weinig haar en heeft nauwelijks een hondengeur. Heb je een allergie, test dan eerst hoe je op het ras reageert.

Is een basenji geschikt voor kinderen?

Een basenji en kinderen kan goed samengaan als de kinderen rustig met hem omgaan en hij zich kan terugtrekken. Hij is geen hond die alles over zich heen laat komen, dus houd altijd toezicht.

Kan een basenji alleen thuis blijven?

Een basenji kan leren alleen thuis te blijven als je dat rustig opbouwt. Een verveelde basenji gaat wel zelf op zoek naar vermaak, dus geef hem vooraf beweging en iets om op te kauwen of te puzzelen.

Hoe oud wordt een basenji?

Een basenji wordt circa 12 tot 14 jaar. Laat de ouders van je pup testen op het syndroom van Fanconi en oogaandoeningen.

Lees verder

Vragen over jouw hond? Mail me op hallo@pawty.nl.
Pawty on! 🐾 Joep