Kooikerhondje in huis: karakter, gedrag en feitjes

Het kooikerhondje is een Nederlands ras: een levendige, slimme hond met een oranjerode en witte vacht, zwarte "oorbellen" en een pluimstaart waarmee hij vroeger eenden lokte. Hij is trouw en vrolijk met zijn eigen mensen, wat terughoudender met vreemden, en hij wil bezig zijn met zijn hoofd én zijn lijf. Dit wil je weten over zijn gedrag en zijn bijzondere geschiedenis.

Feitjes op een rij

  • Herkomst: Nederland, oorspronkelijk de hulp van de kooiker in de eendenkooi
  • Schofthoogte: ideaal circa 40 cm voor reuen en 38 cm voor teven, met een marge van 2 cm erboven en 3 cm eronder (FCI-standaard)
  • Gewicht: staat niet in de rasstandaard; meestal circa 9 tot 14 kilo
  • Levensverwachting: circa 12 tot 15 jaar
  • Vacht en verzorging: middellang, licht golvend of steil, met ondervacht. Wekelijks borstelen, vaker in de verharingstijd. De standaard vraagt om een natuurlijke, ongetrimde vacht
  • Energieniveau: middel tot hoog, met veel behoefte aan hersenwerk

Karakter en gedrag van het kooikerhondje

De FCI-rasstandaard beschrijft het kooikerhondje als levendig, wendbaar, zelfverzekerd, volhardend en goedaardig: alert, maar niet luidruchtig. In de eendenkooi moest hij rustig en precies werken, en buiten het kooiseizoen ging hij op muizen en ratten af. Dat zie je terug in huis.

Gedrag Wat je kunt verwachten
Jachtinstinct Aanwezig. Muizen, vogels en katten van de buren kunnen zijn aandacht trekken. Oefen de terugroep goed
Waaksheid en blaffen Alert en meldt wat er gebeurt. Wordt hij niet genoeg uitgedaagd, dan kan het blaffen toenemen
Vreemden Vaak afwachtend. Laat hem zelf contact maken en dwing niets af
Aanhankelijkheid Trouw en hecht met zijn eigen gezin
Alleen zijn Kan hij leren, mits rustig opgebouwd en met genoeg beweging vooraf
Kinderen en dieren Meestal goed met kinderen die rustig met hem omgaan. Met katten gaat het het best als hij er van jongs af aan mee opgroeit

Omdat hij gevoelig is voor drukte en harde handen, past een rustige, consequente opvoeding het best. Socialiseer je pup op een positieve manier met veel verschillende mensen, geluiden en plekken.

Leuke feitjes over het kooikerhondje

  • Hij lokt eenden, maar jaagt ze niet. In de eendenkooi loopt het hondje tussen de schermen langs de vangpijp. Nieuwsgierige eenden volgen zijn witte, wapperende staart de pijp in. De hond pakt de eenden zelf niet. Vroeger werden de gevangen eenden gegeten, tegenwoordig worden ze ook geringd voor vogelonderzoek.
  • Gered door een barones. In 1942 begon barones Van Hardenbroek van Ammerstol het ras opnieuw op te bouwen. Een marskramer vond met een foto in de hand het teefje Tommy op een boerderij in Friesland, de stammoeder van het moderne kooikerhondje.
  • Officieel erkend in 1971. De Raad van Beheer nam het ras in 1966 voorlopig aan en erkende het in 1971 definitief.
  • Oorbellen zijn een raskenmerk. De lange zwarte haarpuntjes aan de oren worden in de standaard "oorbellen" genoemd en zijn zeer gewenst.
  • Bekend van oude schilderijen. Hondjes van dit type staan op Nederlandse schilderijen uit de zeventiende eeuw, onder meer van Jan Steen.
  • Een kleine populatie. Wereldwijd zijn er naar schatting circa 12.000 tot 15.000 kooikers. De Universiteit Utrecht werkt met de rasvereniging aan DNA-testen en een fokhulpmiddel om erfelijke aandoeningen te beperken.

Omdat het ras is opgebouwd uit weinig honden, komen enkele erfelijke aandoeningen voor, zoals polymyositis, de ziekte van Von Willebrand en ENM. Vraag de fokker naar de DNA-uitslagen van de ouderdieren en overleg met je dierenarts als je iets opvalt.

Opvoeding en beweging

Een volwassen kooikerhondje heeft dagelijks een paar goede wandelingen nodig, en daarnaast iets om over na te denken. Hij is slim en leert snel, wat ook betekent dat hij snel slimme ongewenste gewoontes oppikt. Sporten zoals agility, behendigheid, zoekwerk en trickdogging passen goed bij hem.

Bekende valkuilen: te weinig uitdaging, waardoor hij zijn eigen werk gaat zoeken, en te veel prikkels tegelijk voor een pup. Wissel actieve momenten af met rust: een jonge kooiker moet ook leren om niets te doen. Daarnaast eet hij graag, dus weeg zijn eten af.

Speelgoed dat past bij het kooikerhondje

Kies speelgoed dat zijn slimme kop laat werken en zijn behoefte aan bewegen en buit vangen een uitlaatklep geeft.

Denkspel. Bij de Nina Ottosson Dog Tornado draait hij lagen opzij om verstopte brokjes te vinden. Een mooie uitdaging voor een slimme kooiker.

Nina Ottosson Dog Tornado

Tip van Joep: begin met maar een paar vakjes gevuld en laat je kooiker het eerst makkelijk winnen. Zo blijft het spel leuk en geeft hij niet op.

Voerspeeltje. De Kong Wobbler vul je met een deel van de dagportie. Hij moet ertegen duwen om de brokken eruit te laten vallen.

Apporteren en trekken. De Kong Signature Stick met touw is fijn om te gooien en voor een kort, rustig trekspelletje, afgesloten met "los".

Snacks en voeding voor het kooikerhondje

Snacks zijn bij een kooiker vooral handig voor training. Houd ze klein en tel ze mee in de dagportie: circa 10% van wat hij per dag eet (zo reken je dat uit). Natuurlijke snacks met één ingrediënt, zonder suiker of meel, hebben mijn voorkeur.

longblokjes

Tip van Joep: voor trickdogging en agility zijn longblokjes handig: buffellong is licht en zacht, en de blokjes zijn al lekker klein.

Voor rustmomenten past een kauwsnack die hem even bezighoudt, zoals een konijnenoor of kophuid. Meer opties vind je in de gids over kauwsnacks.

Voor een volwassen kooiker vind ik de Pawty Mix de mooiste start: circa 100 natuurlijke snacks, zonder kip, rund of granen, met harde, zachte en taaie snacks door elkaar. Zo ontdek je wat jouw hond het lekkerst vindt.

Komt er een pup bij je wonen? Voor een kooikerpup stel ik een apart Puppy Pakket samen: circa 100 natuurlijke snacks die niet te hard en niet te groot zijn voor melktandjes, zonder kip, rund of granen.

Pawty Mix

Tip van Joep: gebruik de lichte snacks uit de Mix voor training en bewaar de taaie voor een rustmoment na de wandeling. Zo leert je kooiker dat kauwen bij rust hoort.

Veelgestelde vragen

Wat voor karakter heeft een kooikerhondje?

Het karakter van een kooikerhondje is levendig, slim, trouw en vrolijk. Met zijn eigen gezin is hij hecht, bij vreemden vaak afwachtend. Hij heeft beweging en hersenwerk nodig en past het best bij een rustige, consequente opvoeding.

Hoe groot wordt een kooikerhondje?

Een kooikerhondje wordt volgens de FCI-standaard ideaal circa 40 cm (reu) of 38 cm (teef) hoog, met een marge van 2 cm erboven en 3 cm eronder. Het gewicht staat niet in de standaard, maar ligt meestal rond 9 tot 14 kilo.

Hoe oud wordt een kooikerhondje?

Een kooikerhondje wordt meestal circa 12 tot 15 jaar oud. Vraag de fokker naar de DNA-uitslagen van de ouderdieren, omdat in het ras enkele erfelijke aandoeningen voorkomen.

Blaft een kooikerhondje veel?

Een kooikerhondje is volgens de rasstandaard alert maar niet luidruchtig. Hij meldt wel wat er gebeurt, en een kooiker die zich verveelt kan meer gaan blaffen. Genoeg beweging en hersenwerk helpen.

Kan een kooikerhondje alleen thuis zijn?

Een kooikerhondje kan leren alleen thuis te zijn als je het rustig opbouwt. Zorg voor een goede wandeling vooraf en geef hem iets te doen, zoals een voerspeeltje.

Verhaart een kooikerhondje?

Een kooikerhondje verhaart, vooral in de verharingstijd door zijn ondervacht. Wekelijks borstelen is meestal genoeg, in de verharingstijd wat vaker.

Is een kooikerhondje goed met kinderen?

Een kooikerhondje is meestal goed met kinderen die rustig met hem omgaan. Hij houdt niet van drukte en harde handen, dus leer kinderen hem met rust te laten als hij zich terugtrekt.

Lees verder

Vragen over jouw hond? Mail me op hallo@pawty.nl.
Pawty on! 🐾 Joep