Papillon in huis: karakter, gedrag en feitjes
Een papillon is een klein, sierlijk dwergspanieltje met grote, gevederde oren die op vlindervleugels lijken. Ondanks zijn paar kilo is hij slim, alert en verrassend sportief: geen schoothondje dat de hele dag stilzit, maar een denker die graag iets te doen heeft.
Feitjes op een rij
- Herkomst: Frankrijk en België; officieel heet het ras Epagneul nain continental (FCI-groep 9)
- Schofthoogte: circa 20 tot 28 cm
- Gewicht: circa 2 tot 4,5 kilo
- Levensverwachting: circa 12 tot 15 jaar (een Britse studie uit 2024 kwam gemiddeld op 14,5 jaar)
- Vacht en verzorging: lang, fijn en steil, zonder dikke ondervacht; een paar keer per week borstelen, let op klitjes achter de oren
- Energieniveau: hoog voor zijn formaat: hij wil elke dag bewegen én nadenken
Karakter en gedrag van de papillon
De papillon komt uit de familie van de dwergspaniëls, die al eeuwenlang aan Europese hoven gezelschap hielden. Hij is dus gefokt om bij mensen te zijn, niet om te werken. Toch zit er een opvallend slim en actief hondje in dat kleine lijf. De rasstandaard omschrijft hem als levendig, intelligent en vriendelijk, zonder agressie en altijd alert.
| Gedrag | Wat je kunt verwachten |
|---|---|
| Blaffen | Vrij luidruchtig. Hij is een goede waakhond in het klein en meldt alles wat hij hoort. |
| Jachtinstinct | Licht. Een vogel of blad dat wegwaait vindt hij spannend, maar hij is geen echte jager. |
| Aanhankelijkheid | Groot naar zijn eigen mensen, soms wat afwachtend bij nieuwe mensen. |
| Alleen zijn | Kan het leren als je het rustig opbouwt en hij genoeg uitdaging krijgt. |
| Kinderen | Speels en vriendelijk, maar breekbaar. Past het best bij rustige kinderen die weten hoe ze een klein hondje vasthouden. |
| Andere dieren | Gaat met goede socialisatie prima om met andere honden en katten. Zonder socialisatie kan hij wantrouwig worden. |
Zijn slimheid is een cadeautje, maar ook een aandachtspunt: een papillon die zich verveelt, gaat zelf iets verzinnen, vaak blaffen. Bij dit ras komen onder meer knieschijfluxatie, gebitsproblemen en oogaandoeningen zoals PRA voor. Heel kleine pups kunnen last krijgen van een lage bloedsuiker als ze te lang niet eten. Overleg met je dierenarts hoe vaak je pup moet eten.
Leuke feitjes over de papillon
- Vlinderhondje. Papillon is Frans voor vlinder. De naam verwijst naar zijn grote, rechtopstaande oren met lange franjes.
- Ook een nachtvlinder. Er bestaat ook een variant met hangende oren: de phalène, Frans voor nachtvlinder. Het is hetzelfde ras en beide oortypes kunnen in één nest voorkomen.
- Op de schilderijen. Vanaf de zestiende eeuw schilderden onder anderen Titiaan, Watteau en Fragonard zulke hondjes, en er staat er een op een familieportret van Lodewijk XIV.
- Bolleboos. In de bekende intelligentieranglijst van psycholoog Stanley Coren staat de papillon op plek 8 van 138 rassen.
- Kampioen. In 2019 won de papillon Dylan Best in Show op Crufts, de grootste hondenshow van Engeland.
Opvoeding en beweging
Laat je niet misleiden door zijn formaat. Een papillon wil elke dag naar buiten om te wandelen, te rennen en te snuffelen, en heeft daarnaast hersenwerk nodig. Niet voor niets zie je dit ras vaak bij agility, rally en gehoorzaamheid. Een paar wandelingen per dag plus korte trainingsmomentjes thuis houden hem tevreden.
Hij leert snel, dus trucjes zijn voor hem echt een uitlaatklep. Leer hem bijvoorbeeld pootje geven, een rondje draaien of speelgoed opruimen. Vijf minuten trainen geeft hem vaak meer rust dan een extra rondje.
Valkuilen: laat hem niet te veel van de bank of uit je armen springen, want zijn botjes zijn fijn. En begin vroeg met tandjes poetsen en borstelen, zodat hij die verzorging gewoon vindt. Leer hem ook dat niet elk geluid een blafje verdient, door rust te belonen in plaats van te mopperen.
Speelgoed dat past bij de papillon
Een papillon heeft vooral uitdaging voor zijn hoofd nodig. Puzzels waarbij hij moet schuiven, duwen en uitzoeken hoe het werkt, passen precies bij dit slimme ras. Kies wel speelgoed dat hij met zijn kleine snuit en pootjes kan bedienen.
- Puzzelen: de Nina Ottosson Challenge Slider laat hem schuiven en draaien om verstopte brokjes te vinden. Je kunt de moeilijkheid opvoeren, dus hij groeit mee met jouw slimmerik.
- Kantelen en zoeken: de Nina Ottosson Dog Treat Maze (18 cm) moet hij indrukken en kantelen om de beloning vrij te spelen. Een fijn formaat voor een klein hondje.
Tip van Joep: begin met de Challenge Slider op de makkelijkste stand en laat een paar vakjes open. Een papillon heeft het snel door, en dan maak je het stap voor stap moeilijker.
Snacks en voeding
Bij een hondje van 2 tot 4,5 kilo tellen snacks heel snel mee. Houd alle snacks samen onder circa 10% van wat hij per dag eet (zo reken je dat uit) en maak trainingsbeloningen zo klein als een erwt. Stukjes buffellong zijn licht en zacht en makkelijk klein te breken, en konijnenoren zijn licht en ook geschikt voor pups. Voor een langere kauwsessie past buffelslurf, die taai is maar niet hard, in een stuk dat bij zijn bekje past. Blijf erbij als hij kauwt.

Tip van Joep: voor een papillon zou ik het Snackpakket Klein nemen: circa 50 natuurlijke snacks (1 kilo), zonder kip of rund. Er zitten ook grote stukken in, zoals buffeloren en nekspier, dus breek of knip die in kleine delen en doe er rustig lang mee.
Komt er een papillonpup bij je wonen? Dan stel ik een apart Puppy Pakket samen: circa 100 natuurlijke snacks, niet te hard en niet te groot voor melktandjes, zonder kip, rund of granen. Meer tips voor de eerste weken lees je in een puppy in huis.
Veelgestelde vragen
Wat voor karakter heeft een papillon?
Een papillon heeft een levendig, intelligent en vriendelijk karakter. Hij is aanhankelijk naar zijn eigen mensen, alert en leert snel. Krijgt hij te weinig uitdaging, dan gaat hij zich vervelen en vaak blaffen.
Hoe zwaar wordt een papillon?
Een papillon weegt meestal circa 2 tot 4,5 kilo en is circa 20 tot 28 cm hoog bij de schoft. Hij hoort fijn gebouwd te zijn, dus houd zijn gewicht goed in de gaten.
Hoe oud wordt een papillon?
Een papillon wordt gemiddeld circa 12 tot 15 jaar. In een Britse studie uit 2024 was de gemiddelde levensverwachting 14,5 jaar. Laat zijn gebit en knieën regelmatig nakijken door je dierenarts.
Waarom heet een papillon een vlinderhondje?
Een papillon heet vlinderhondje omdat papillon Frans is voor vlinder. Zijn grote, rechtopstaande oren met lange franjes lijken op vlindervleugels. De variant met hangende oren heet phalène, nachtvlinder.
Blaft een papillon veel?
Een papillon is vrij luidruchtig en meldt alles wat hij hoort. Met genoeg hersenwerk en door rust te belonen kun je het blaffen goed in banen leiden.
Verhaart een papillon?
Een papillon heeft een lange, fijne vacht zonder dikke ondervacht. Hij verliest wel wat haar, maar de verzorging valt mee: een paar keer per week borstelen, met extra aandacht voor de franjes achter de oren.
Welke hondensnacks zijn geschikt voor een papillon?
Voor een papillon passen kleine, lichte snacks het best, zoals stukjes buffellong en konijnenoren. Grotere kauwsnacks geef je in delen en onder toezicht, en alle snacks samen blijven onder circa 10% van zijn dagportie.
Lees verder
- Chihuahua in huis
- Border collie in huis
- Een puppy in huis
- Trainingssnoepjes voor je hond
- Welke snackbox past bij jouw hond?
Vragen over jouw hond? Mail me op hallo@pawty.nl.
Pawty on! 🐾 Joep

