Een stabyhoun is een Friese jachthond van middelgroot formaat: rustig en aanhankelijk in huis, maar buiten een veelzijdige werker met een flinke dosis eigen wil. Hij is een van de zeldzaamste rassen ter wereld en een echt Nederlands ras. Hieronder lees je hoe hij zich gedraagt, waar dat vandaan komt en een paar leuke feitjes.

Karakter en gedrag van de stabyhoun

Om de stabyhoun te begrijpen, moet je weten waarvoor hij gefokt is. Op Friese boerderijen was hij een hond voor alles: hij ving mollen en ander ongedierte, hielp bij de jacht en paste op het erf. Een hond die zelfstandig moest kunnen werken, dus geen hond die op elk commando wacht.

Dat zie je thuis nog steeds terug:

• Zelfstandig en een tikje eigenwijs. Hij leert snel, maar doet vooral mee als hij het nut ervan inziet. De rasstandaard vraagt om geduld en consequente training.
• Gevoelig. Een harde aanpak werkt averechts. Consequent maar vriendelijk werkt het best.
• Aanhankelijk. Hij is graag bij zijn mensen en is in huis meestal rustig, als hij buiten genoeg kwijt kan.
• Waakzaam, niet fel. Hij slaat aan als er iemand komt, maar laat de rest meestal aan jou over. Naar vreemden is hij neutraal tot wat gereserveerd.
• Jachtinstinct. Met andere honden gaat het meestal goed, maar kleine dieren zoals konijnen of katten van de buren kunnen zijn jachtinstinct wakker maken. Oefen het terugkomen goed.
• Met kinderen. Meestal heel vriendelijk, zeker met kinderen die hij kent, maar hij geeft ook zijn grenzen aan. Leer kinderen dat ook te respecteren.
• Alleen zijn. Hij is liever bij je, maar kan leren een paar uur alleen te zijn als je dat rustig opbouwt.

Leuke feitjes over de stabyhoun

• Een van de zeldzaamste rassen ter wereld. Volgens de FCI-standaard waren er in 2013 iets meer dan 6000 stabyhouns wereldwijd.
• Mollenvanger. Friese boeren zetten hem in om mollen te vangen, waarvan de vacht werd verkocht, en om bunzings en ander ongedierte te verjagen.
• Bijna verdwenen. Begin vorige eeuw werd hij vaak gekruist met de wetterhoun, waardoor beide rassen in gevaar kwamen. Vanaf 1938 gingen liefhebbers in Friesland weer zuiver fokken en in 1942 werden beide rassen officieel erkend.
• Een raadselachtige naam. Je hoort vaak dat stabyhoun "sta mij bij" betekent. Zeker is dat niet: de FCI-standaard houdt het erop dat de naam waarschijnlijk naar zijn veelzijdigheid verwijst.
• Familie van de Drent. Het ras is verwant aan de Drentsche patrijshond en de Duitse heidewachtel.

Opvoeding en beweging

Een stabyhoun heeft veel beweging nodig: lange wandelingen, los rennen, zwemmen en apporteren. Slecht weer vindt hij meestal geen probleem. Net zo belangrijk is werk voor zijn hoofd. Zoekspelletjes, speuren, jachttraining, flyball, agility of canicross passen allemaal bij hem. Krijgt hij dat, dan is hij binnen een rustige huisgenoot.

De valkuilen: te veel herhalen van dezelfde oefening (hij haakt af als hij het nut niet ziet), te hard corrigeren (hij is gevoelig) en het jachtinstinct onderschatten. Werk met korte, afwisselende trainingen en beloon goed. Begin met een pup vroeg met socialisatie: mensen, honden, verkeer en geluiden.

Speelgoed dat past bij de stabyhoun

Een stabyhoun wil zoeken, apporteren en het liefst ook even het water in. Kies speelgoed dat daarbij past:

• Apporteren, ook in het water: de Chuckit Amphibious Bumper blijft drijven en heeft een touw, zodat je hem ver kunt gooien en hij hem makkelijk uit het water haalt.
• Hersenwerk: de Nina Ottosson Dog Tornado is een puzzel met draaiende lagen waarin hij met snuit of poot zijn snacks moet vinden.
• Rust met iets te doen: de Kong Classic van natuurrubber vul je met een deel van de dagportie. Voor een stabyhoun past meestal maat Large (7 x 7 x 10 cm). Ideeën vind je in mijn Kong-vulrecepten.

Snacks en voeding voor een stabyhoun

Bij een zelfstandige hond als de stabyhoun werkt belonen met iets lekkers heel goed, zolang de beloningen klein zijn. Voor training gebruik ik lichte snacks die je snel geeft, zoals longblokjes of stukjes konijnenoor. Voor rustmomenten past een kauwsnack: een buffelslurf is taai maar niet hard, nekspier houdt een volwassen hond langer bezig. Tel alle snacks samen mee in de dagportie (zo reken je dat uit). Meer over beloningen lees je in trainingssnoepjes.

Voor een actieve volwassen stabyhoun is Pawty Geperst Energy een logische keuze. Hij is gemaakt voor volwassen honden die veel bewegen, met 25,5% ruw eiwit en 14% ruw vet. Waarom een geperste brok? Hij wordt bij een lagere temperatuur geperst en is compact, dus een portie is kleiner in volume. Weeg hem daarom altijd af, dan kun je ook makkelijk een deel van de dagportie apart houden voor een voerpuzzel of de Kong. Er zit kip en rund in, dus voor een hond die daar slecht op reageert is hij niet geschikt, en voor een pup is hij niet bedoeld. Twijfel je, begin dan met de proefzak van 2 kilo. Het verschil met krokante brokken lees je in geperste brokken.

Voor snacks is de Pawty Mix een fijne start: circa 100 natuurlijke snacks, zonder kip, rund of granen, met harde, zachte en taaie snacks door elkaar. Zo ontdek je wat jouw stabij het lekkerst vindt. Heb je een pup, kies dan zachte snacks voor melktandjes (snacks voor een puppy). Voor een stabyhounpup stel ik een apart Puppy Pakket samen: circa 100 natuurlijke snacks die zacht genoeg zijn voor melktandjes, zonder kip, rund of granen.

Gezondheid

De stabyhoun geldt als een redelijk gezond ras, maar in de Nederlandse populatie komen een paar erfelijke aandoeningen voor, zoals heup- en elleboogdysplasie, epilepsie, de ziekte van Von Willebrand type 1, cerebrale dysfunctie en een open ductus arteriosus (een aangeboren hartafwijking). Voor een aantal bestaan DNA-testen. Vraag de fokker naar de uitslagen van de ouderdieren en overleg bij twijfel met je dierenarts.

Veelgestelde vragen

Wat is het karakter van een stabyhoun?

Het karakter van een stabyhoun is zelfstandig, vriendelijk, slim en aanhankelijk naar zijn eigen mensen. Hij is gevoelig en soms eigenwijs, dus een consequente maar vriendelijke opvoeding werkt het best. Naar vreemden is hij neutraal tot wat gereserveerd.

Hoe groot wordt een stabyhoun?

Een stabyhoun wordt middelgroot: een reu is idealiter 50 tot 53 cm hoog en weegt 22 tot 27 kilo, een teef is 48 tot 50 cm en weegt 18 tot 23 kilo.

Hoe oud wordt een stabyhoun?

Een stabyhoun wordt gemiddeld circa 13 jaar oud.

Verhaart een stabyhoun veel?

Een stabyhoun verhaart vooral in de rui. Wekelijks borstelen is meestal genoeg, en kam de langere haren aan oren, oksels en achterbenen goed uit om klitten te voorkomen. In de rui borstel je dagelijks.

Kan een stabyhoun alleen thuis zijn?

Een stabyhoun is het liefst bij zijn mensen, maar kan leren een paar uur alleen te zijn. Bouw het rustig op, begin met korte momenten en zorg dat hij vooraf genoeg beweging heeft gehad.

Is een stabyhoun goed met kinderen en katten?

Een stabyhoun is meestal heel vriendelijk met kinderen die hij kent, maar geeft ook zijn grenzen aan. Met andere honden gaat het meestal goed. Kleine dieren kunnen zijn jachtinstinct wakker maken, dus laat hem rustig wennen aan een kat in huis.

Is een stabyhoun geschikt als eerste hond?

Een stabyhoun kan een goede eerste hond zijn als je tijd hebt voor veel beweging, hersenwerk en een geduldige opvoeding. Een puppycursus helpt je goed op weg met deze zelfstandige jachthond.

Lees verder

• Australian shepherd in huis
• Labrador in huis
• Puppy in huis: de checklist
• Trainingssnoepjes
• Geperste brokken
• Welke snackbox past bij jouw hond?

Vragen over jouw hond? Mail me op hallo@pawty.nl.
Pawty on! 🐾 Joep